Gradska biblioteka Gospodar Jovanova 6, 32 000 CACAK, Telefon/fax: 032/223-608

---

NEPROLAZNA SLAVA
VLADISLAVA PETKOVICA DISA

Iako Vladislav Petkovic Dis (1880-1917) zauzima istaknuto mesto u srpskoj poeziji 20. veka i gotovo je nazaobilazno ime svakog antologicara, wegov zivot, a donekle i poezija, ostali su do danas nepoznanica. Biografi i istoricari knjizevnosti uglavnom lutaju kada je datum i mesto rodjenja ovog pesnika u pitanju, iako za to nema razloga. Za ime tragicnog Disa mnogima je "opravdano" bilo da za datum rodjenja uzmu 29. februar prestupne 1880. godine. U knjizi krstenih u rodnom Zablacu kod Cacka, nalazi se resenje dileme. Vladislav Petkovic Dis, deveto od trinaestoro dece Dimitrija i Marije Petkovic, rodjen je 27. februara 1880. godine prema starom kalendaru, odnosno 10. marta po novom. Buduci pesnik krsten je u mesnoj crkvi 2. marta, kuma je bila Kristina Coric, trgovac iz Cacka, a svestenik Vladimir Popovic.

Dimitrije Petkovic, Disov otac, doselio se sredinom proslog veka iz okoline Kumanova i u Zablacu je drzao mehanu. Svestenik Popovic 1868. godine zapisuje da je Dimitrije Petkovic dao 12 dukata cesarskih priloga za obnovu druge zablacske skole, koja danas nosi ime njegovog sina Vladislava. Od brojne familije Petkovica u Zablacu i Cacku danas nema zivih potomaka - nestali su u vihorima ratova koji su se vodili na ovim balkanskim prostorima i u nedacama koje su nalazile srpski narod. Neophodno je izbrisati i jos neke dileme oko mesta rodjenja znamenitog pesnika Disa. Naime, greske su se potkrale i u knjigama kakva je "Mala Prosvetina enciklopedija", izdanje 1978. gde je objavljeno da je pesnik rodjen u Zablacu kod Zajecara, umesto kod Cacka. Jugoslovenski knjizevni leksikon, Matica srpska, 1971. stampa da je Vladislav Petkovic Dis rodjen 12. marta 1880, a taj datum uzima i Milivoje Nenin u pogovoru knjige "Pesme", izdanje "Kairos", 1995. kao i "Pesme", Rad, 1999. godine. Ovo je svakako posledica pogreske da je Dis rodjen 29. februara 1880, a ne 27. sto je jedino tacno.


Pesnik "Utopljenih dusa" (1911) i "Mi cekamo cara" (1913), cija je pesnicka slava nepomucena i svevremenska, zasluzuje da se ove greske isprave. Zavicajna biblioteka koja nosi Disovo ime, i organizuje vec 37 godina kulturnu manifestaciju "Disovo prolece", prikupila je vazna dokumenta koja govore o zivotu Petkovica u Zablacu i Cacku i o tragediji ove porodice, sto moze da bude od koristi knjizevnoj kritici i istoriji knjizevnosti. Zbornik radova sa naucnog skupa o poetici V.Petkovica Disa svakako ce mnoge dileme razjasniti kada se do kraja godine bude poajvio u izdanju Instituta za knjizevnost i umetnost i Gradske bibliteke "Vladislav Petkovic Dis".

---